PODLASKIE ŚWIĘTO CHLEBA

VII PODLASKIE ŚWIĘTO CHLEBA
12 sierpnia 2007

Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka w Ciechanowcu w niedzielę 12 sierpnia było gospodarzem i organizatorem VII Podlaskiego Święta Chleba. Na gazonie głównym przed pałacem swoje wyroby prezentowało 14 firm piekarniczych a na terenie skansenu 67 twórców ludowych i około 60 stoisk handlowych.

Uroczystość rozpoczęła msza święta w kościele pod wezwaniem Trójcy Przenajświętszej w Ciechanowcu. W czasie nabożeństwa jako dary ołtarza zostały złożone między innymi równianka wykonana przez zespół pań z Białych Szczepanowic gm. Boguty, zdobiony kłosami chleb z piekarni „Kobus” w Ciechanowcu oraz korowaj - ciasto obrzędowe weselne - upieczony przez dziewczęta z Wysokiego na Białorusi. W kościele były również w strojach ludowych oprócz zespołu „Katrynka” zespoły „Zarzewie” z Taszkientu w Uzbekistanie, „Pleskota” z Chmielna na Kaszubach, „Pieniny” z Krościenka nad Dunajcem, „Klekociaki” z Bociek, „Kalina” z Żurobic gm. Dziadkowice, „Skowronki” z Brańska i „Kłosy” z Ciechanowca.
W tym czasie, gdy w kościele trwało nabożeństwo na terenie Muzeum przybyłym gościom umilały czas „Słoneczniki” z Siemiatycz i „Żurawiacy” z Bogut.

Zarówno we mszy świętej jak i dalszej części VII Podlaskiego Święta Chleba uczestniczyli parlamentarzyści i przedstawiciele władz rządowych samorządowych. Wicemarszałek senatu Krzysztof Putra, Wiceminister Spraw Wewnętrznych i administracji Jarosław Zieliński, posłowie Jacek Bogucki, Kazimierz Gwiazdowski, Józef Klim i Damian Raczkowski, Członek Zarządu Województwa Podlaskiego Karol Tylenda, Starosta Powiatu Wysokomazowieckiego Bogdan Zieliński.

Po mszy świętej do Muzeum Rolnictwa wyruszył korowód w postaci 8 efektownych bryczek i powozów, na których miejsca zajęły kapele zespołów folklorystycznych oraz parlamentarzyści. Za bryczkami na wozie drabiniastym był wieziony wieniec dożynkowy w otoczeniu zespołu „Kłosy”. Wozem powoził ubrany w lniany strój chłopski i słomiany kapelusz kośnik dożynek pan Tadeusz Wilkowski. Za powozami ze śpiewem szły zespoły folklorystyczne uczestniczące w nabożeństwie, goście i mieszkańcy Ciechanowca.

Po przyjeździe do Muzeum VII Podlaskie Święto Chleba otworzyła gospodyni uroczystości, Dyrektor Muzeum Rolnictwa Pani Dorota Łapiak. W imieniu gości głos zabrał wiceminister spraw wewnętrznych i administracji Pan Jarosław Zieliński i Pan Poseł Jacek Bogucki. Otwarcie Święta Chleba nastąpiło poprzez przełamanie 4 metrowej chałki upieczonej przez piekarnię „Kobus” w Ciechanowcu. Chałką podzielili się goście oficjalni i licznie zgromadzeni widzowie. W trakcie uroczystego otwarcia Pan Mirosław Kobus w towarzystwie delegacji piekarzy oraz rodziny wręczył Pani Dyrektor Łapiak portret zmarłego w 2006 r. Jana Ciszkowskiego, szefa firmy „Beza” z Ciechanowca, inicjatora utworzenia przy Muzeum Rolnictwa w związku z organizowanym Świętem Chleba - Muzeum Chleba. Muzeum otwarte w 2002 r. funkcjonuje w części młyna wodnego. Portret pana Ciszkowskiego został umieszczony w Muzeum Chleba. Po otwarciu imprezy przed wejściem głównym do pałacu oraz na terenie skansenu występowały zespoły folklorystyczne.

Na wygonie w części skansenowskie „A” ustawiło się w namiocie 8 stoisk z potrawami regionalnymi. Potrawy prezentowały wsie Łempice gm. Ciechanowiec, Boguty, Przybyszyn gm. Ciechanowiec, pan Modzelewski Andrzej z Woli Zambrowskiej, piekarnia Kurpiowska z Serafina gm. Łyse, Janusz Koc z Ciechanowca oraz 2 gospodarstwa agroturystyczne z gm. Boćki pani Janina Tołwińskiej i pani Doroty Kędry - Ptaszyńskiej.

Jury I miejsce przyznało potrawom Małgorzaty Deniziak z Przybyszyna, II miejsce Andrzejowi Moczulskiemu z Woli Zambrowskiej oraz dwa III miejsca Januszowi Kocowi z Ciechanowca i Dorocie Kędrze - Ptaszyńskiej z gminy Boćki.

Na tym samym wygonie po zakończeniu oceny stoisk z jadłem odbył się pokaz święcenia zwierząt. Zwierzęta w postaci koni w siodłach, kucyków, owiec, kilka gatunków kóz i drobiu święcił dziekan Ciechanowiecki ksiądz prałat Kazimierz Siekierko. Od rana do zakończenia pokazu święcenie zwierząt w pobliskiej zagrodzie trwał konkurs na wykonanie równianki. Równianka to bukiet zbóż, kwiatów, lnu, kwiatów ogrodowych i warzyw święcony 15 sierpnia w czasie święta twz. Matki Boskiej Zielnej, czyli Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. W konkursie wzięło udział 238 równianek, z których 142 wykonano na terenie Muzeum a 96 przyniesiono z domu. Jury przyznało 34 nagrody za równianki wykonane w domu i 50 nagród za równianki wykonane w Muzeum. Pozostali uczestnicy konkursu otrzymali wyróżnienia. W konkursie oprócz mieszkańców powiatu wysokomazowieckiego i ostrowskiego wzięli udział uczestnicy z okolic Bielska Podlaskiego, Białegostoku, Siemiatycz, Warszawy i Bielska Białej.
Po pokazie święcenia zwierząt wyruszył w pole pod wiatrakiem w części skansenowskiej „b” orszak żniwny poprzedzony zespołami folklorystycznymi. Żniwiarze jechali furmanką powożoną przez Pana Tadeusza Wilkowskiego. Żniwiarki ubrane w lniane koszule, spódnice i fartuchy a żniwiarze w lniane koszule i portki. Głowy okryte kapeluszami słomianymi po przejeździe na pole, najmłodsza żniwiarka, Pani Renata Gnatowska rozłożyła kołyskę polową, okryła ją derką i ułożyła w niej niemowlę. Obok postawiła dzbanek z kawą i talerz z pampuchami.

Pan Tadeusz Wilkowski po przeżegnaniu się rozpoczął koszenie a panie z Białych Szczepanowic rozpoczęły żęcie sierpami. Żniwiarzom na zmianę umilały czas śpiewem zespoły „Klekociaki” z Bociek, „Skowronki” z Brańska, „kalina” z Żurobic, „Pleskota” z Chmielna na Kaszubach, „Pieniny” z Krościenka nad Dunajcem, „Zarzewie” z Taszkientu oraz „Katrynka” z Wysokiego, który to zespół nie tylko zaśpiewał białoruskie pieśni żniwne, ale również wykonał krótki taniec rżysku.

Kośnikowi pomagali kosić członkowie zespołów folklorystycznych, goście i przedstawiciele władz - wicemarszałek senatu Krzysztof Putra, wiceminister spraw wewnętrznych i administracji Jarosław Zieliński, poseł Jacek Bogucki i członek zarządu Województwa Podlaskiego Karol Tylenda. Burzę oklasków zebrał za swoje koszenie pan marszałek Krzysztof Putra. Tymczasem żniwiarze po zjedzeniu posiłku (kawa i pampuchy) dokończyli swoje dzieło w polu zostawiając ostatnią garść na przepiórkę. „Przepiórkę” panie żniwiarki rozdzieliły na 4 warkocze, ozdobiły ją kwiatami i wstążkami a na spodzie na kamieniu ułożyły chleb dla przepiórki. Jest to jeszcze średniowieczny zwyczaj i ma symbolizować prośbę o doczekanie o chlebie z własnego zboża do następnych żniw. Tymczasem najmłodsza żniwiarka pani Renata Gnatowska bawiąca dotąd wspólnie z siedmioletnią góralką Marysią Salamon, dziecko przekazało je w ręce starszych pań i zaczęły wycieczkę w pole wiedząc, co ją może spotkać. Za panią Renią puściło się w pogoń 2 dorosłych młodzianów. Panowie Jarek i Sebastian i po dogonieniu uchwyciwszy za nogi w kostkach tyłkiem przeciągnęli kilka razy wokół przepiórki.

Po „oboraniu” przepiórki panowie kośnicy rozpoczęli młócenie młocarnią młotową skoszonego tydzień wcześniej żyta. Po omłotach uformował się pochód żniwny, na czele, którego stanęła Pani Renata z chlebem wypieczonym przez Pana Kobusa i dziewczynkę z zespołu „Katrynka” niosącą na lnianym, wzorzystym ręcznikiem korowaj. Za nimi chłopcy i dziewczęta z zespołu „Klekociaki” nieśli wieniec dożynkowy, dalej szły żniwiarki i żniwiarze a za nimi zespoły folklorystyczne. Przy dźwiękach pieśni „plon niesiemy plon” pochód doszedł do dworu gdzie oczekiwali gospodarze dożynek pani Dorota Łapiak Dyrektor Muzeum i Pan Bogdan Zieliński Starosta Powiatu Wysokomazowieckiego. Po odebraniu chlebów i wieńca gospodarze dożynek zaprosili żniwiarzy do poczęstunku a zespoły folklorystyczne wystąpiły z krótkimi koncertami pieśni i tańca. Po pochodzie żniwnym nastąpiło wręczenie nagród w konkursie na wykonanie równianki, jadła regionalnego i stoisk piekarniczych. Puchar Wojewody Podlaskiego otrzymało stoisko piekarni „Kobus” z Ciechanowca. Puchar Marszałka Województwa Podlaskiego otrzymały Stoiska piekarni „ATZ” z Czyżewa, piekarni „Okruszek” z Łomży i piekarni „Beza” z Ciechanowca. Puchar Przewodniczącego Rady Powiatu Wysokomazowieckiego otrzymało stoisko piekarnicze „Bielany”.

Puchary Starosty Wysokomazowieckiego otrzymały stoiska piekarni „Kurpiowska” z Serafina gm. łyse oraz stoisko piekarni Franciszka Stefańczuka z Wasilkowa.

Po godzinie 16 rozpoczęło się Studio Lato Radia Białystok w ramach, którego wystąpiły zespoły folklorystyczne „Katrynka” z Wysokiego na Białorusi, „Zarzewie” z Taszkientu i „Skowronki” z Brańska, zespół „Shamrock”, „Kapela Wileńska”, „Czeremszyna” i jako gwiazda wieczoru „Golec uOrkiestra”. Impreza zakończyła się o godzinie 2300 uczestniczyło w niej w sumie około 20 tysięcy widzów i gości. Odbiła się szerokim echem w regionie i kraju, o czym świadczy chociażby strona internetowa imprezy i doniesienia medialne oraz zachwyty widzów. Tak masowej sprawiającej tyle radości uczestnikom imprezy nie ma na Podlasiu i nie wiele jest ich w kraju.

Należy to wyraźnie podkreślić bez fałszywej skromności.

Starszy kustosz
Antoni Mosiewicz

VI PODLASKIE ŚWIĘTO CHLEBA
13.08.2006

Impreza zorganizowana na terenie Muzeum Rolnictwa im. ks. K. Kluka w Ciechanowcu pod patronatem Burmistrza Ciechanowca, Marszałka Województwa Podlaskiego i Wojewody Podlaskiego.
Bogaty program imprezy już od godzin rannych przyciągał na teren Muzeum tłumy turystów.

Uroczystości rozpoczęły się mszą świętą w Kościele Trójcy Przenajświętrzej, skąd ruszył przez miasto w kierunku Muzeum barwny korowód. Wozy chłopskie, bryczki, karoce w asyście jeźdźców , kapel, zespołów ludowych, licznie przybyłych gości , przemieszczały się ulicami Ciechanowca do Muzeum Rolnictwa. Zaprezentowały się m in. kapele i zespoły: „Klekociaki" z Bociek, „Kalina" z Żurobic, „Kłosy" z Ciechanowca, „Słoneczniki"z Siemiatycz, „Małe Podlasie" z Siemiatycz, „Laskowianki" z gminy Zambrów i „Łupinianki" z Łupienia.

Otwarcie imprezy nastąpiło symbolicznym przełamaniem 4 metrowej chałki wypieczonej w Piekarni „Kobus" w Ciechanowcu. Na stoiskach przed Muzeum 13 piekarń z całego regionu prezentowało swoje wyroby - bogaty asortyment chleba, bułki i rogale oraz różnorodne ciasta. Twórcy ludowi i rzemieślnicy prezentowali twórczość i wyroby. Były stoiska z miodem, piwem jałowcowym, babką ziemniaczaną, kiełbasą prosto z wędzarni. W skansenie przez cały czas w specjalnie wybudowanym piecu chlebowym wypiekano tradycyjny chleb wiejski.

Od rana trwał „Konkurs na wykonanie równianki "- układanej z kłosów zbóż, ziół, kwiatów, warzyw i owoców. Tradycyjną równiankę przygotowywały gospodynie, aby poświęcić ją w dniu święta Matki Boskiej Zielnej. Wykonano ok. 200 równianek, z których nagrodzono 90 a pozostałe wyróżniono.

W obrębie skansenu zaprezentowano tradycyjny obrzęd święcenia zwierząt. Ksiądz święcił przepędzane zwierzęta hodowane w obrębie Muzeum oraz przyprowadzone przez publiczność, w sąsiedztwie palącego się ogniska i figury św. Rocha, patrona pasterzy.

Głównym punktem programu Święta Chleba był tradycyjny obrzęd żniwny - pokaz tradycyjnych prac polowych i obyczajów z tym związanych. Zaprezentowano żęcie zboża sierpem, koszenie  kosą, podbieranie zboża za koszącym, wiązanie snopów, zestawianie zboża. Następnie obrzęd ustawienia i zdobienia „przepiórki". Kulminacyjną częścią tego pokazu było „oboranie przepiórki". Polegało ono na tym, że żniwiarze - chłopcy przeciągali po rżysku, trzymając za nogi żniwiarkę - dziewczynę, obiegając na około ustawioną „przepiórkę". Po uformowaniu korowodu żniwiarze z pola przeszli do dworu - gdzie na ganku powitani zostali przez gospodarzy dożynek - Dorotę Łapiak - Dyrektora Muzeum Rolnictwa i Bogdana Zielińskiego - Starostę Wysokomazowieckiego - przekazując bochen chleba i wieniec dożynkowy.

Oficjalną część Święta Chleba zakończyło uroczyste wręczenie nagród: za najlepsze stoisko piekarnicze - puchary Marszałka Województwa Podlaskiego otrzymali: Piekarnia ATZ z Czyżewa i Piekarnia „Kobus” z Ciechanowca. Puchar Wojewody Podlaskiego -Piekarnia „AWISTA" z Klukowa. Puchar Przewodniczącego Sejmiku Województwa Podlaskiego otrzymał Andrzej Modzelewski z Woli Zambrowskiej. Puchar Przewodniczącego Rady Powiatu Wysokomazowieckiego otrzymała Piekarnia „Okruszek" z Łomży a puchar Starosty Wysokomazowieckiego Piekarnia PSS z Bielska Podlaskiego.

Burmistrz    Ciechanowca    uhonorował    uczestników    Turnieju    Sołectw pamiątkowymi statuetkami oraz wręczył nagrody w rozstrzygniętym konkursie „Wzorowa posesja 2006 r."
W drugiej części dnia realizowany był program „Studia Lata Radia Białystok”. W tej części wystąpiły zespoły: Młodzieżowa Orkiestra Dęta z Ostrowi Mazowieckiej, „True Color", „Rybcie znad Biebrzy", „Krywań" i „Brathanki".

Organizatorzy VI Podlaskiego Święta Chleba to: Muzeum Rolnictwa im. ks. K. Kluka w Ciechanowcu, Starostwo Wysokomazowieckie, Ciechanowiecki Ośrodek Kultury i Sportu, Cech Rzemieślników i Przedsiębiorców.

(2005)